Newsflash
Home arrow Cool climate arrow Stanowisko
Stanowisko
Napisał Administrator   
poniedziałek, 21 listopad 2005
Im gorszy klimat panuje w danym regionie, tym większą uwagę trzeba zwracać na warunki lokalne miejsca, w którym ma być założona winnica. Jak dowodzi przytoczona wcześniej symulacja modelu agroklimatu, ukształtowanie terenu ma istotny wpływ na mikroklimat winnicy. Jeśli myślimy poważnie o większej uprawie winorośli w warunkach ekstremalnych, za wszelką cenę należy szukać południowych lub południowo-zachodnich ewentualnie południowo-wschodnich stoków wzgórz. Przeprowadzone w Niemczech badania wykazały, że korzystne usytuowanie zbocza może zwiększyć temperaturę w okresie dojrzewania winogron o blisko 60% w stosunku do winnic o mniej korzystnej lokalizacji! Jak podaje Tom Plocher za Norbertem Beckerem, w ciche i słoneczne dni temperatura liści i owoców w winnicy może być o 10ºC wyższa od temperatury powietrza. Niestety, ten znakomity efekt może w całości zniwelować wiatr o prędkości powyżej 2 m/sek. (7,2 km/h) jeśli wieje wzdłuż rzędów i 4 m/sek. (14,4 km/h) wiejący w poprzek. Trzeba więc poszukiwać  pod uprawę winorośli stanowisk nie tylko odpowiednio nasłonecznionych, ale i osłoniętych od silnych wiatrów. Co jednak zrobić, jeśli warunki naturalne będą mniej korzystne? Po pierwsze: wybrać odpowiedni kierunek przebiegu rzędów. Wielu winogrodników prowadzi dyskusję, czy rzędy mają biegnąć wzdłuż stoku, czy wzdłuż linii północ – południe,  lub też wschód – zachód. Przedstawione wyniki badań wskazują jednoznacznie, że nie wolno sytuować rzędów wzdłuż przeważających kierunków wiatrów w okresie wegetacji. Jednym słowem, na przykład na Suwalszczyźnie najlepiej sytuować rzędy na linii północ-południe, gdyż w okresie wegetacji przeważają wiatry zachodnie, ale na Pomorzu trzeba raczej wybrać kierunek wschód – zachód, gdyż najbardziej dokuczliwe wiatry wieją tam z północy. Jeśli stanowisko nie jest chronione w sposób naturalny przez ukształtowanie terenu, budynki lub roślinność, należy samemu zadbać o odpowiednie osłony. Najbardziej radykalnym sposobem jest wzniesienie od północy, wschodu i zachodu kamiennych murów lub drewnianych płotów. Mają one, prócz ochrony przed wiatrem, korzystny wpływ na mikroklimat winnicy, gdyż stanowią ekran termiczny – w dzień gromadzą ciepło, które wieczorem i nocą oddają winoroślom. Trzeba jednak bardzo uważać, by nie zakłócić odpływu zimnego powietrza i nigdy nie wolno sytuować żadnych osłon w poprzek stoku u jego podstawy. Innym bardzo korzystnym sposobem, mającym do tego pozytywny wpływ na wilgotność powietrza i gleby w winnicy oraz niewątpliwe walory estetyczne, jest sadzenie pasów ochronnych z drzew i krzewów. Aby taka osłona była odpowiednio szczelna, powinna składać się z minimum 4 rzędów roślin sadzonych w odstępach 1 x 1 m, z przesunięciem w rzędach o 0,5 m.  Oczywiście im więcej będzie rzędów, tym lepiej. Jakie rośliny wybierać? Jeśli krzewów nie okrywa się na zimę, należy sadzić drzewa iglaste lub krzewy zimozielone, które ochronią winnicę przed mroźnymi i wysuszającymi wiatrami. Jeśli chodzi tylko o poprawę mikroklimatu w okresie wegetacyjnym, dobór jest dowolny. Wiadomo oczywiście, że preferowane są gatunki szybko rosnące, by jak najszybciej osiągnąć pozytywny efekt. Pasów roślinności nie należy sadzić od południa, a od wschodu i zachodu usytuować je w takiej odległości, by nie ograniczały nasłonecznienia. Przyjmuje się, że odstęp ten powinien wynosić minimum 1,5 wysokości drzew lub krzewów. W sytuacji, gdy ze względu na rozmiary działki nie można takiego dystansu zachować, należy rośliny osłonowe odpowiednio przycinać i prowadzić w formie wysokiego, gęstego żywopłotu.

Kolejnym ważnym elementem, który trzeba bezwzględnie wziąć pod uwagę przy wyborze lokalizacji winnicy jest niebezpieczeństwo przymrozków wiosennych i jesiennych. W niektórych publikacjach pojawia się opinia, że w rejonach chłodnych, gdzie wegetacja zaczyna się później, przymrozki nie są groźne, gdyż występują jeszcze przed rozwinięciem się pąków. Jest to zdanie całkowicie błędne. Wcześnie dojrzewające odmiany, które uprawia się na północy, odpowiednio wcześniej zaczynają wegetację. Na przykład w winnicy Villa Nova w północno-wschodniej Polsce w 2004 roku pąki Rondo pękły 23 kwietnia, podczas gdy średnia data ich pękania w Geisenheim w południowo-zachodnich Niemczech to 25 kwietnia. Przez cały czerwiec regularnie występowały przymrozki, nawet do -6ºC, jednak w winnicy, mimo że nie stosowano dodatkowej ochrony, nie stwierdzono żadnych strat, dzięki odpowiedniemu usytuowaniu uprawy. Winnica leży na skraju wysoczyzny morenowej, która opada ku równinie sandrowej o dobre 30 m. Powoduje to odpływ zimnego powietrza, a jak podaje T. Plocher, w czasie przymrozków różnica temperatur pomiędzy podstawą stoku a jego najwyżej położoną częścią może wynosić nawet 9ºC. Wyniesienie stanowiska jest w przypadku stref północnych jeszcze bardziej istotne niż gdzie indziej, ponieważ najczęściej  krzewy prowadzi się bardzo nisko przy ziemi, gdzie gromadzi się zimne powietrze. Pozostaje sprawa wyboru gleby. Wiele już napisano o zespole lokalnych cech danego siedliska, zwanym po francusku terroir i jego wpływie na jakość owoców i uzyskiwanego z nich wina. Jak dowodzą badania Klausa Wahla przeprowadzone w bawarskiej winnicy eksperymentalnej w Marktheidenfeld, wpływ gleby na indywidualizację bukietu i aromatów wina jest niewielki. Te same gatunki winogron, uprawiane w tej samej winnicy na sztucznie tam przeniesionych różnych glebach, a następnie poddane oddzielnie identycznemu procesowi winifikacji, niewiele się różniły podczas degustacji. Różnice drastycznie rosły, gdy poddawano ewaluacji wina pochodzące z tej samej odmiany winogron, ale z odmiennych winnic położonych w różnych częściach kraju. Nie gleba więc, lecz cały złożony zespół czynników lokalnych decyduje o wynikach pracy winogrodnika i winiarza. Rodzaj podłoża ma natomiast pewien wpływ na uprawę winorośli w warunkach ekstremalnych: gleby zwięzłe przemarzają płycej niż luźne. Zawierają też więcej wody, a przesuszenie ma negatywny na zimowanie winorośli. Uwaga jednak: zbyt duża ilość wody podczas szczególnie słotnych jesieni spowalnia proces przechodzenia rośliny w stan zimowego spoczynku.

Jerzy Siemaszko
Ostatnia aktualizacja ( czwartek, 19 październik 2006 )
< Poprzedni   Następny >

Mambo is Free Software released under the GNU/GPL License.
Mambo 4.5.5 PL powered by MamboPL.com Team