Newsflash
Strefa
Napisał Administrator   
poniedziałek, 21 listopad 2005
Kiedy tak naprawdę możemy mówić o ekstremalnych warunkach do uprawy winorośli? Nie jest to pojęcie proste ani jednoznaczne. Zależy przede wszystkim od warunków klimatycznych, które podlegają ogromnej zmienności. Prosty przykład: Minnesotę, przy szerokości 46º50’ szerokości geograficznej północnej nawiedzają zimą dość regularnie mrozy poniżej -35ºC, podczas gdy w Europie na takiej samej szerokości leży mityczna oaza francuskiego winiarstwa, Burgundia! Wszystko to za sprawą prądów atlantyckich: w Europie ciepłego Golfsztromu, a u wschodnich wybrzeży Ameryki Północnej – zimnego Prądu Labradorskiego. Nawet w Polsce są istotne różnice: Suwalszczyznę na północnym wschodzie co jakiś czas nękają mrozy przekraczające -30ºC, podczas gdy w leżącym na podobnej szerokości Świnoujściu -20ºC to już bardzo wiele. Czy to znaczy, że na zachodnim Pomorzu panują lepsze warunki uprawy winorośli niż na Suwalszczyźnie i Mazurach? Niekoniecznie. Wietrzne i pochmurne regiony zachodnie nie sprzyjają bowiem dojrzewaniu winogron, podczas gdy na wschodzie często zdarzają się upalne kontynentalne lata. Oto bardzo wymowny przykład z winnicy Villa Nova na wschód od Suwałk. Posługując się programem do sporządzania modelu agroklimatu, udostępnionym przez Instytut Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach http://www.ipm.iung.pulawy.pl/Model_AK.asp obliczmy średnią temperaturę roczną dla tych okolic, wysokość winnicy 175 m n.p.m., stok południowy. W tym wypadku średnia temperatura roczna wynosi 7,6ºC, średnia temperatura w okresie wegetacyjnym 13,5ºC, a długość okresu wegetacyjnego 209 dni. Gdyby stok był północny, okres wegetacyjny skróciłby się do 200 dni, średnia temperatura roczna obniżyła do 6,7ºC, a średnia temperatura w okresie wegetacyjnym spadłaby do 13ºC. Idźmy jednak dalej: jeśli sprawdzimy hipotetyczne miejsce na przykład w okolicach Słupska na Pomorzu, położone na płaskim terenie o wysokości około 70 m n.p.m. okaże się, że długość okresu wegetacyjnego wzrośnie do 217 dni, a średnia temperatura roczna do 8,2ºC. Wydaje się więc, że warunki o wiele bardziej korzystne. Tymczasem średnia temperatura dla okresu wegetacyjnego wyniesie 13,1ºC, więc zaledwie o 0,1ºC więcej niż dla północnego stoku na Suwalszczyźnie! Do tego liczba godzin słonecznych dla Suwalszczyzny wyniesie 1555, a na Pomorzu – 1514. Tak samo wygląda sprawa wysokości nad poziom morza. Uprawa winorośli powyżej granicy 300 m n.p.m. nawet w południowej części kraju jest równie trudna i ryzykowna jak na nizinach północnej Polski. Weźmy na przykład południowe zbocze wzgórza na wysokości 350 m n.p.m. gdzieś w Górach Świętokrzyskich, na wschód od Kielc. Średnia temperatura roczna dla tego terenu wyniesie 8,2ºC, długość okresu wegetacyjnego – 217 dni. Średnia temperatura obliczona dla okresu wegetacji to 13,5ºC, a więc tyle samo co dla winnicy autora pod Suwałkami, ale liczba godzin słonecznych spadnie do 1303.

Tu dochodzimy do istoty problemu: kiedy tak naprawdę mamy do czynienia z warunkami ekstremalnymi? Zależy to w największym stopniu od samej winorośli. Odmiany odporne na mróz i wcześnie dojrzewające mogą być uprawiane w zupełnie klasyczny sposób nawet w Estonii i Kanadzie. Doskonałe mieszańce złożone, w Niemczech przyjęte wręcz do elitarnego grona vitis vinifera, jak choćby Rondo, dojrzewają niezawodnie nawet w najgorsze lata na Suwalszczyźnie. Wytrzymują jednak bez strat mrozy nie przekraczające -25ºC, więc w całej wschodniej Polsce powinny być okrywane na zimę. Szlachetne odmiany vitis vinifera rzadko znoszą mrozy poniżej -20ºC, ich uprawa choćby pod Warszawą jest przedsięwzięciem ekstremalnym i wymaga stosowania podobnych metod, jak pielęgnowanie najodporniejszych odmian na dalekiej północy. Podsumowując, pojęcie uprawy ekstremalnej zależy przede wszystkim od walorów samej rośliny. Musimy zdać sobie sprawę z możliwości wegetacyjnych strefy, w której chcemy założyć winnicę i odpowiednio dobrać właściwe dla niej odmiany. Warto podkreślić, że elementem determinującym ten wybór wcale nie musi być odporność na mrozy zimowe, lecz na niekorzystne warunki pogodowe w okresie kwitnienia, a przede wszystkim – wczesna pora dojrzewania owoców. Im dalej na północ i wschód, im wyżej ponad optymalną granicę uprawy, im krótszy okres wegetacyjny, tym wcześniejsze odmiany trzeba wybierać i tym krótsza staje się ich lista.

Jerzy Siemaszko
Ostatnia aktualizacja ( środa, 08 luty 2006 )
< Poprzedni   Następny >

Mambo is Free Software released under the GNU/GPL License.
Mambo 4.5.5 PL powered by MamboPL.com Team